زبان بلوچی

 

در عوض جهانگردان،ماموران سیاسی در خصوص اوضاع بلوچستان کتابهای مختلفی انتشار داده اند.

به طوری که تعداد این کتابها،بنا به فهرستی که در دایرة المعارف اسلامی آمده از 60جلد تجاوز می کند.

انگلیسی ها یک قرن پیش مطالعات و تحقیقات لازم را درمورد بلوچستان انجام داده و گرامر بلوچی را هم به طبع رسانیده اند.

مطالعات تاریخی زبان فارسی نشان می دهد که زبان فارسی امروزی وزبان بلوچی هردو دنباله بلافصل زبان "فارسی میانه"هستند.

عنوان کردن زبان بلوچی به عنوان گویشی از"فارسی میانه"چندان از راه صواب به دور نیست.

اما دانستن آن در زمره گویشی از گویشهای فارسی امروزی(فارسی نو) منطقی به نظر نمی رسد،چون درک زبانهای فارسی و بلوچی امروزی برای سخنوران این دو زبان بدون آموزش،امکان پذیر نیست.

با نگاهی دقیق تر در می یابیم که نزدیکترین زبان در حال حاضر به زبان بلوچی "زبان فارسی"است،چنانچه در زبان بلوچی بامشکلاتی مواجه شویم،منطقی تر آن است که چاره آن را در زبان فارسی بجوییم و در صورت برخورد بامشکلات در زبان فارسی از زبان بلوچی کمک بگیریم.

زبان بلوچی یکی از لهجه های زبان فارسی قدیم است که از ریشه اوستایی و پهلوی الهام می گیرد و به لحاظ تماس کمتر مردم بلوچ بامردم سایر مناطق ایران که ناشی از دوری منطقه بوده اسپ،به خوبی حفظ شده و اصالت خود را از دست نداده است و در بسیاری موارد،بخصوص از نظر کاربرد وحروف در کلمات و اصوات در لغات،خلوص وقدمت خاص خودرا دارد.

زبان بلوچی امروز،ترکیبی از فارسی قدیم وفارسی جدید می باشد،علاوه برآن لغات هندی و اردو و عربی وپشتو در زبان بلوچی رخنه کرده و در پاره ای از موارد لغات انگلیسی در زبان بلوچی نیز وارد شده است و آن به لحاظ تسلط انگلیسی ها بر بلوچستان و اقامت طویل المدت انگلیس در هند وپاکستان می باشد که زبان بلوچی نیز از گزند آنها در امان نبوده است زبان بلوچی قدیمی ترین زبان های جهان و بی تردید متعلق به پیش از "دوره میانه"است و به تحقیق زبانی که کتیبه بیستون را بدان نوشته بودند،باتفاوت های اندکی،همین زبان بلوچی است که اکنون در بلوچستان متداول:و از لحاظ موسیقی درونی کلمات در میان زبانها و لهجه های رایج در ایران،دری یگانه است،این زبان به پهلوی اوایل عصر ساسانی نزدیکتر است.

درحال حاضر زبان بلوچی در ایران با دو شعبه بزرگ:بلوچی شمالی یا سرحدی و بلوچی جنوبی یامکرانی جاری است .لازم به توضیح است که به علت وسیع بودن سرزمین بلوچستان و عدم ارتباطات نواحی پراکنده آن،لهجه های گوناگونی در آن رواج دارد.

بطوریکه امروزه یک بلوچ زاهدانی نمی تواند زبان یک بلوچ سربازی یا دشتیاری را بفهمد،چنین امری در سایر جاها نیر صدق می کند.

بلوچی شمالی بیشتر تحت تاثیر لغات زبان فارسی قرار گرفته است،وبرعکس بلوچی جنوبی بیشتر متاثر از لغات انگلیسی و اردو می باشد.

آقای آموزگار رئیس سابق فرهنگ سروان می نویسد:مشکل بزرگ در راه تحقیقات مربوط به زبان بلوچی این بود که نتوانستم قاعده و دستور واحدی برای صرف و تغییر شکل یافتن در زمانهای ماضی و مضارع بدست آورم.

هرفعل به صورتی صرف می شود و تابع قانون معینی نیست و شبیه به افعال بی قاعده انگلیسی است،ودیگر آنکه،لغات و مفاهیم هر دهکده ای متفاوت با دهکده دیگری بود و این خود مستلزم صرف وقت بسیار است تا یک نفر غیربلوچ بتواند تغییرات و تفاوتها را تشخیص داده و متوجه گردد.

 

 

/ 1 نظر / 37 بازدید